Expertisecentrum onderwijsinnovatie

Speerpunt “STEM en Onderzoekend Leren”

Hier vindt u een overzicht terug van alle websites die het resultaat zijn van de onderzoeksprojecten die lopen of gelopen hebben binnen of in samenwerking met het ExpertiseCentrum (EC) Onderwijsinnovatie.

Via praktijkgericht onderzoek wil het EC onderwijsinnovatie als katalysator fungeren om de wisselwerking tussen onderwijsonderzoek en onderwijspraktijk te vergemakkelijken.
Het EC steunt op de werking van meerdere speerpunten zoals ‘zorg en diversiteit’, ‘digitaal leren’, ‘cultuur op school’, ‘didactiek van de lerarenopleiding’ en ‘STEM en Onderzoekend leren’.

_________________________________________________________________

http://www.stemmigebedrijvigheid.be

Binnen dit project focusten we op het belang van ‘authentieke contexten’ en hoe de werking van een bedrijf een uitstekende context kan zijn voor STEM onderwijs. De output is een web platform met een generiek interdisciplinair didactisch kader dat toegepast is op de authentieke bedrijfscontext en geïllustreerd met exemplarische thematische lessen.

gefinancierd vanuit flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen (2016-2017)

http://www.stembasis.be

Het Lerend Netwerk STEMbasis richt zich op STEM als hefboom voor het leer- en ontwikkelingsproces van alle kinderen in het basisonderwijs. Binnen dit Vlaanderen breed Lerend Netwerk worden diverse stakeholders betrokken die van ver of dichtbij met de begeleiding van deze kinderen te maken hebben. Het Lerend Netwerk heeft een 3-ledige rol. Ten eerste wil het een uitwisselplatform zijn tussen praktijkonderzoekers en het werkveld omtrent diverse STEMprojecten. Ten tweede wordt er binnen het Netwerk ook praktijkgericht onderzoek gevoerd (oa STEM als hefboom voor kansengroepen = STEM+, duurzame STEM implementatie op school = STEM ++) en ten slotte worden vanuit het Netwerk ook vormingsinitiatieven georganiseerd.

Schrijf je in via: stemplus.wordpress.com
Info over vormingstrajecten: www.stembasisnet.be

gefinancierd vanuit departement Onderwijs (2016-…)

www.stemcomputer.be

Deze site bundelt alle inzichten en ontwikkelde activiteiten omtrent computationeel denken vanuit een aantal onderzoeksprojecten die liepen binnen het EC Onderwijsinnovatie. Computationeel denken wordt binnen de vooropgestelde didactiek en bijhorende activiteiten gebruikt om specifieke problemen op te lossen die zich situeren binnen een STEM context.

gefinancierd vanuit departement Economie, wetenschap en innovatie, Flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen en PWO (2017-2019)

www.stem4math.eu

Het doel van het project is geïntegreerd STEM-onderwijs stimuleren waarin wiskundige inzichten en vaardigheden aan bod komen via betekenisvolle leercontexten. In het project werd hiervoor een geïntegreerde STEM methodologie ontwikkeld en 20 praktijkvoorbeelden voor de lagere school die samen met leerkrachten werden ontworpen. 

gefinancierd vanuit Erasmus+ KA2, schoolontwikkeling (2016-2019)

http://www.schoolatplatteland.be

School@Platteland introduceert provinciebreed de combinatie van STEM- en openlucht onderwijs door het opzetten van intensieve samenwerkingen tussen boerderijen en scholen.
Onderwijsinnovatie is hier een hefboom voor landbouwverbreding en een dynamisch platteland. Kinderen gaan gedurende een langere periode naar eenzelfde boerderij. De bezoeken beogen een combinatie van actieve buitenactiviteten (reële boerderijtaken), omgevingsonderwijs (leren in en over natuur) en persoonlijke en sociale ontwikkeling. Inagro en VIVES begeleiden de school en hoeve intensief voor, tijdens en na hun traject op basis van een pilootervaring.

gefinancierd vanuit PDPO (plattelandsontwikkeling) (2016-2019)

http://www.afstemmenopfood.be

Het project wil leerkrachten ondersteunen in het aanbieden van STEM-activiteiten in de 2de en 3de graad van het middelbaar onderwijs. Hiervoor wordt de authentieke context van de voedingstechnologie gebruikt, een context die in West-Vlaanderen heel nadrukkelijk aanwezig is. Leerkrachten worden didactisch ondersteund in een traject. Centraal in het traject staat ‘productontwikkeling’ in de voedingsindustrie. Productontwikkeling leent zich perfect om aan de hand van een STEM didactiek leerlingen aan te moedigen een onderzoekende houding aan te nemen.
Dit project is een samenwerkingsverband tss. EC Agro- en bio en EC Onderwijsinnovatie.

Gefinancierd vanuit Flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen

http://www.designatschool.be

Binnen dit project wordt het principe van ‘human centered design’ gebruikt en vertaald naar concrete methodieken voor het basisonderwijs om een proces op te volgen van ‘probleemstelling’ tot ‘oplossing’ binnen een STEM context.
website online vanaf september 2019

gefinancierd vanuit PWO (2016-2019)

www.p-reviews.be/2/

P-reviews wil inzichten van wetenschappelijk onderzoek koppelen aan concrete lespraktijk. 
De bedoeling was om…6 vakdidactische reviews te schrijven (3 voor het basisonderwijs en 3 voor het secundair onderwijs), een ontwerpkader op te stellen voor het schrijven van praktijkgerichte vakdidactische reviews met aandacht voor leesbaarheid, een brede verspreiding en praktijkrelevantie. Vanuit het EC onderwijsinnovatie werd een review geschreven over onderzoekend leren. Deze vormde ook de basis voor het latere project ‘onderzoekendleren.be’.

gefinancierd vanuit School of education KULeuven (2012-2013)

http://www.bouwjeeigenavatar.be

De doelgroep van het project ‘Mechatronica!Bouw je eigen avatar! is in eerste instantie de 1e graad van het secundair onderwijs. Tijdens het schooljaar 2015-2016 werd dit project uitgerold en getest in diverse secundaire scholen. Het project bestaat uit een lessenreeks en bevat de didactische principes van goed STEM onderwijs. De LEGO-Mindstorms-robotjes zijn hierbij een middel om leerlingen probleemopossend aan de slag te laten gaan.

gefinancierd vanuit departement EWI (2015-2016)

Nieuwe projecten (vanaf 2019 – …)

Nooit te Jong voor STEM

Via dit project willen we de STEM-onderwijspraktijk stimuleren in het kleuteronderwijs. We zijn ervan overtuigd dat een STEM-geletterdheid en een positieve attitude tegenover STEM reeds vanaf jonge leeftijd gestimuleerd moet worden. Bovendien beschouwen we STEM als een hefboom om ook andere ontwikkelingsaspecten aan te scherpen bij jonge kinderen zoals zelfsturing, taal, … in een onderwijscontext die gekenmerkt wordt door uitdagingen zoals (super)diversiteit, (groot)stedelijke context, M-decreet, …
De theorie en praktijk zullen we bundelen in een inspirerend totaalconcept over STEM-onderwijs voor kleuters, waarbij de hefboomwerking van STEM voor de totaalontwikkeling van jonge kinderen wordt blootgelegd. Het totaalconcept zal vorm gegeven worden via een inspiratiegids. STEM krijgt vorm door leraren te inspireren om de theorie te verkennen en deze te vertalen naar de eigen praktijk. De inspiratiegids wordt ter beschikking gesteld als een downloadbaar e-book.
Gefinancierd vanuit Flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen (2018-2019)

INstem

Het begrip duurzaamheid wordt dus in dit project benaderd vanuit de case ‘insecten als voedsel voor de toekomst’. Onze voedselproductie, en dan voornamelijk de dierlijke productie, komt steeds meer onder druk te staan en komt regelmatig negatief in de media.
Binnen dit project willen we de case ‘insecten als voedsel voor de toekomst’ integreren in een STEM didactiek, met als doelgroep 3e graad lager onderwijs – 1e graad SO. Hierbij moeten de kinderen geconfronteerd worden met probleemstellingen vanuit deze authentieke context, die ze kunnen oplossen via ‘onderzoeken’, ‘ontwerpen’ en ‘optimaliseren’.
Met dit project willen we ook verder bouwen op de projecten ‘stemmige bedrijvigheid’ en ‘school@platteland’, waarbij we de authentieke context van een bedrijfssetting ook al gebruikten voor STEM activiteiten. Een deel van de activiteiten binnen het traject van dit project zal immers ook plaatsvinden in diverse bedrijven (o.a. Inagro) welke de verschillende schakels in de insectensector vertegenwoordigen.
Dit project is een samenwerkingsverband tss. EC Agro- en bio en EC Onderwijsinnovatie.
Gefinancierd vanuit Flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen (2019-2020)

STEMpact

Het project verenigt formele en informele leeromgevingen uit de drie onderwijsnetten in een lerend netwerk waar kennisdeling over STEM centraal staat.
Dit project is een samenwerking tss. ARhus, Het zorgbedrijf en alle scholengemeenschappen van de diverse netten uit regio Roeselare
meer info via deze link.
Gefinancierd vanuit Flankerend onderwijsbeleid West-Vlaanderen (2019-2020)

STEAM CT

Europees project als vervolg op STEM4MATH, waarbij verder gewerkt wordt aan de integratie van wiskunde en computationeel denken binnen STEM contexten.
Gefinancierd vanuit Erasmus KA2, schoolontwikkeling (2019-2022)

Meertalige STEM didactiek

In Vlaanderen blijven we zoekende om het schoolsucces van leerlingen met een migratieachtergrond te verbeteren (vb. Bex, 2015). Tegelijkertijd zorgt meertaligheid op school nog steeds voor verdeeldheid: enerzijds wordt vaak gepleit voor eentalig onderwijs en anderzijds wordt soms meertalig onderwijs aangeprezen. Het recent MARS-onderzoek (Van Avermaet, et al., 2015) benadrukt dat er nood is aan nuancering en stuurt aan op functioneel veeltalig leren, wat betekent dat er sprake is van een geïntegreerde didactiek in de meertalige klaspraktijk. Het gaat over het positief benaderen van thuistalen om welbevinden en motivatie te verhogen en zo te werken aan goede onderwijsprestaties bij de leerlingen (Sierens & Van Avermaet, 2010). Hierbij blijft Nederlands de instructietaal maar krijgen leerlingen de kans om hun thuistaal te gebruiken. (Van Praag, et al., 2016). De focus ligt op de creatie van een krachtige leeromgeving met taaldiversiteit als ingrediënt, maar ook interactie en samenwerking evenals betekenisvol leren. Deze laatste uitgangspunten zijn inherent aan de STEM-didactiek die het Expertisecentrum Onderwijsinnovatie recent ontwikkelde. In dit PWO-project willen we dan ook praktijkonderzoek uitvoeren vanuit de hypothese dat STEM-onderwijs ideale leercontexten biedt voor functioneel veeltalig leren die meertalige leerlingen de kans bieden om volwaardig te participeren en hun werkelijke competenties in te zetten. Dit willen we realiseren via ontwerponderzoek (“design-based research”) waarbij we via co-creatie met enkele pilootscholen de veeltalige STEM-didactiek vormgeven en testen. We zullen hierbij de betrokkenheid van de meertalige leerlingen in kaart brengen. Bijkomend willen we in het project sterk inzetten op de valorisatie van een veeltalige STEM-didactiek (“theoretical understanding”). De bedoeling is dat we de didactiek op zo’n manier kunnen aanbieden dat we het werkveld kunnen overtuigen van de praktische werking ervan. We zullen de projectresultaten vormgeven via een ‘leermiddel’ voor leerkrachten waarbij de theorie toegepast wordt in praktijkvoorbeelden, bijvoorbeeld via een rapportage.
Gefinancierd vanuit PWO (2019-2021)

Maak je eigen website aan bij WordPress.com
Aan de slag